Υπάρχουν συγκροτήματα που γράφουν ιστορία. Και υπάρχουν οι Rolling Stones, που είναι η ίδια η ιστορία του rock ‘n’ roll εδώ και πάνω από έξι δεκαετίες, με χαρακτηριστικά όπως ο ρυθμικός παλμός της εξέγερσης, ο επιτακτικός ήχος της επιθυμίας, και η ενσάρκωση της αντοχής. Από τα μικρά, γεμάτα καπνό και ιδρώτα blues κλαμπ του Λονδίνου στις αρχές της δεκαετίας του ‘60, μέχρι τα κατάμεστα στάδια του 21ου αιώνα, οι Stones δεν έπαιξαν απλώς μουσική· διαμόρφωσαν έναν τρόπο ζωής, μια αισθητική, μια στάση που αμφισβητούσε τα πάντα. Ο Mick Jagger , ο αιώνιος περφόρμερ με την ανδρόγυνη γοητεία και την αστείρευτη ενέργεια. Ο Keith Richards , ένας θεός της κιθάρας, που επιβίωσε από λογής υπερβολές και καταχρήσεις για να μας θυμίζει ότι το rock ‘n’ roll είναι μια συμφωνία με τον διάβολο που αξίζει να κάνεις. Ο αείμνηστος Charlie Watts , που με την τζαζ ψυχή του έδινε το ρυθμό στην πιο ξέφρενη μπάντα του πλανήτη. Ο Ronnie Wood , ο καλλιτέχνης-συνδετικός κρίκος που έφερε το χαμόγελο και την ισορροπία. Και φυσικά, οι άλλες ακρογωνιαίες «πέτρες» που θεμελίωσαν το μύθο: ο ιδρυτής Brian Jones , μια τραγική ιδιοφυΐα, ο στιβαρός Bill Wyman, ο βιρτουόζος Mick Taylor .

Οι Beatles έγραψαν ένα από τα πιο σπουδαία κεφάλαια της μουσικής ιστορίας του 20ου αιώνα. Η καλλιτεχνική τους διαδρομή ξεκίνησε από τα σκοτεινά, υγρά υπόγεια του Λίβερπουλ και κατέληξε να λούζεται στο εκτυφλωτικό φως μιας παγκόσμιας λατρείας, αλλάζοντας για πάντα όχι μόνο τη μουσική, αλλά και τη μόδα, την κοινωνία, την ίδια τη φυσιογνωμία της νεότητας. Δεν είναι δυνατό να περιγράψεις την επιρροή των Beatles με λίγα λόγια. Είναι παντού: στα ραδιόφωνα που ακόμα παίζουν τα τραγούδια τους με ευλάβεια, στους νέους καλλιτέχνες που τους ανακαλύπτουν και εμπνέονται, στις συζητήσεις για το ποιο είναι το σπουδαιότερο συγκρότημα όλων των εποχών -όπου κάθε άλλη απάντηση φαντάζει απλώς… λάθος. Αυτό το αφιέρωμα είναι μια βουτιά στα βαθιά του φαινόμενου Beatles. Μια προσπάθεια να αποκωδικοποιήσουμε το DNA της ιδιοφυΐας τεσσάρων παιδιών από την εργατική τάξη που έγιναν βασιλιάδες του κόσμου, οπλισμένοι μόνο με τα μουσικά τους όργανα, το δημιουργικό τους χάρισμα, και μια αστείρευτη πηγή μελωδιών. Θα ταξιδέψουμε πίσω στον χρόνο, θα ιδρώσουμε στα καπνισμένα κλαμπ του Αμβούργου, θα ουρλιάξουμε στην καρδιά της Beatlemania, θα πειραματιστούμε στα στούντιο της Abbey Road και θα νιώσουμε τη γλυκόπικρη γεύση του τέλους, με μια συναυλία στην ταράτσα της δισκογραφικής εταιρείας Apple. Ετοιμαστείτε για ένα μαγικό, μυστηριώδες ταξίδι.

Το καλοκαίρι του 1969 δεν ήταν μια ασυνήθιστη εποχή στην αμερικανική ιστορία, ένα σημείο καμπής όπου ο χρόνος φαινόταν να συστέλλεται και να διαστέλλεται ταυτόχρονα, χωρώντας μέσα σε λίγες εβδομάδες κάποια από τα μεγαλύτερα επιτεύγματα αλλά και κάποιους από τους χειρότερους εφιάλτες του δυτικού πολιτισμού. Για να αντιληφθεί κανείς το μέγεθος και τη σημασία του Γούντστοκ, πρέπει να το τοποθετήσει ακριβώς ανάμεσα σε δύο κοσμοϊστορικά γεγονότα που προηγήθηκαν εκείνου του Αυγούστου. Από τη μία, στις 20 Ιουλίου 1969, το κατεστημένο της Αμερικής, η «παλιά γενιά», γιόρταζε ένα θρίαμβο της τεχνολογίας και της οργάνωσης: την προσελήνωση του Apollo 11. Ο άνθρωπος περπατούσε στο φεγγάρι, εκπληρώνοντας το όραμα του Κένεντι και συμβολίζοντας την υπεροχή του αμερικανικού στρατιωτικού / βιομηχανικού συμπλέγματος. Από την άλλη, μόλις μία εβδομάδα πριν από το Γούντστοκ, στις 9 Αυγούστου 1969, η σκοτεινή πλευρά της αντικουλτούρας έδειχνε τα δόντια της. Στο Λος Άντζελες, οπαδοί του Charles Manson διέπρατταν τις φρικιαστικές δολοφονίες στην οικία της Σάρον Τέιτ και των υπολοίπων θυμάτων. Το γεγονός αυτό έσπειρε τον πανικό στη συντηρητική Αμερική, ταυτίζοντας στο μυαλό του μέσου πολίτη τα «μακριά μαλλιά» και τα «κοινόβια» με τη βία και τον σατανισμό. Ανάμεσα σε αυτές τις δυο συμπληγάδες, το Γούντστοκ ήρθε να προτείνει έναν τρίτο δρόμο. Ήταν η τελευταία, απελπισμένη, αλλά και μεγαλειώδης ταυτόχρονα προσπάθεια μιας γενιάς να αποδείξει ότι η ειρήνη, η αγάπη, η μουσική δεν ήταν ουτοπικά συνθήματα, αλλά βιώσιμη πραγματικότητα.

Στο αχανές σύμπαν της rock μουσικής, λίγα ονόματα φέρουν το μυθικό βάρος και την καλλιτεχνική αύρα των Pink Floyd, του συγκροτήματος που, λειτουργώντας ως οπτικοακουστικό εργαστήρι, διεύρυνε τα όρια του τι θα μπορούσε να είναι ένα rock τραγούδι, ένα άλμπουμ, μια συναυλία. Από τα ψυχεδελικά σοκάκια του “Swinging London”, στα μέσα της δεκαετίας του ’60, μέχρι τα κατάμεστα στάδια του πλανήτη στις δεκαετίες που ακολούθησαν, οι Pink Floyd χάραξαν μια πορεία πρωτοποριακή από άποψη καλλιτεχνική, και σαρωτική από άποψη εμπορική. Το αφιέρωμα του τόμου αυτού είναι μια καταγραφή της ιστορίας τους αλλά και μια προσπάθεια αποκωδικοποίησης του φαινομένου Pink Floyd· μια βουτιά στα βαθιά νερά της δημιουργίας τους, στις ταραχώδεις σχέσεις των μελών, στην οπτική τους ταυτότητα, και στην κληρονομιά, επί συνόλω, που άφησαν πίσω τους.

Υπάρχουν καλλιτέχνες που γράφουν τραγούδια· υπάρχουν καλλιτέχνες που αλλάζουν τη μουσική· και υπάρχει και ο Bob Dylan. Ένας άνθρωπος που δεν άλλαξε απλώς τη μουσική, αλλά τον τρόπο που σκεφτόμαστε γι’ αυτήν, τον τρόπο που γράφουμε στίχους, τον τρόπο που αντιλαμβανόμαστε το ρόλο του rock καλλιτέχνη στον σύγχρονο κόσμο. Είναι εκείνος που πήρε την απλή, λαϊκή φόρμα της folk και την πάντρεψε με τον ηλεκτρισμό του rock, με την εγκεφαλικότητα της ποίησης των Μπιτ και με τη σοφία των αιώνων. Ένας αληθινός τροβαδούρος, ένας προφήτης με φυσαρμόνικα, ένας χαμαιλέων που αλλάζει όψεις για πάνω από έξι δεκαετίες, αφήνοντας πίσω του ένα έργο τόσο κολοσσιαίο και πολύπλοκο που μοιάζει με ολόκληρη ήπειρο προς εξερεύνηση. Αυτό το αφιέρωμα δεν είναι παρά ένας χάρτης, μια προσπάθεια πλοήγησης σε αυτή την ήπειρο. Μια απόπειρα να χαρτογραφήσουμε τις αμέτρητες πτυχές του Dylan: του τραγουδοποιού, του μουσικού, του ποιητή, του ζωγράφου, του ηθοποιού, του DJ.

Υπήρξε μια εποχή, από τα τέλη της δεκαετίας του ’60 έως το τέλος της δεκαετίας του ’70, που τέσσερις άνδρες από την Αγγλία έγιναν κάτι παραπάνω από μουσικοί. Έγιναν θεοί του rock. Ο Jimmy Page, ο Robert Plant, ο John Paul Jones και ο John Bonham, υπό το όνομα Led Zeppelin, προκαλούσαν σεισμούς με τις κιθάρες, καταιγίδες με τα τύμπανα, και απήγγειλαν προαιώνιους μύθους με τις φωνές τους. Γέμιζαν στάδια, πουλούσαν εκατομμύρια δίσκους, ταξίδευαν με το δικό τους ιδιωτικό jet, και άφηναν πίσω τους έναν απόηχο καταστροφής και μουσικής ιδιοφυΐας. Ήταν, με κάθε έννοια της λέξης, το μεγαλύτερο συγκρότημα στον κόσμο. Αυτό το αφιέρωμα είναι μια προσπάθεια να χαρτογραφήσουμε την επικράτειά τους. Από τα blues στέκια του Λονδίνου μέχρι τα κατάμεστα στάδια της Αμερικής, από τις ακουστικές μπαλάντες που ψιθύριζαν ιστορίες για τον Τόλκιν μέχρι τα ηχητικά τείχη που γκρέμισαν τα θεμέλια του rock. Δέστε τις ζώνες σας. Ο ήχος απογειώνεται.

Υπάρχουν συγκροτήματα που έγραψαν ιστορία· και υπάρχουν και συγκροτήματα που ενσάρκωσαν την ίδια τη rock ιστορία. Οι Doors ανήκουν στη δεύτερη κατηγορία. Σε μια εποχή που ο κόσμος άλλαζε με καταιγιστικό ρυθμό, τέσσερις άνδρες από το Λος Άντζελες αποφάσισαν να γίνουν το σάουντρακ της αλλαγής, η ποίησή της, η σκοτεινή, επικίνδυνη και ακαταμάχητα γοητευτική ψυχή της. Με τον Jim Morrison ως σύγχρονο Διόνυσο, τον Ray Manzarek ως αρχιτέκτονα του ήχου, τον Robby Krieger ως αλχημιστή της μελωδίας και τον John Densmore ως ρυθμική ραχοκοκαλιά, οι Doors έπαιξαν δραματοποιημένα τραγούδια σε ένα θέατρο της σκληρότητας ντυμένο με blues, ψυχεδέλεια και ποίηση. Ο τόμος αυτός είναι αφιερωμένος στο γκρουπ που μας κάλεσε “να περάσουμε στην άλλη πλευρά”.

Ο David Bowie όρισε πολλές εποχές, συχνά ταυτόχρονα και παράλληλα, άλλοτε δημιουργώντας τες, άλλοτε αποδομώντας τες και άλλοτε προχωρώντας στην επόμενη πριν καν προλάβουμε, εμείς ως ακροατές, να κατανοήσουμε και να αφομοιώσουμε πλήρως την προηγούμενη. Υπήρξε ένας καλλιτεχνικός χαμαιλέων, ένας πρωτοπόρος που δεν ακολουθούσε τις τάσεις, αλλά τις γεννούσε με μοναδική ευκολία: από το glam rock, στην ηλεκτρονική πρωτοπορία, στην industrial αισθητική και, τελικά, στην παγκόσμια pop κυριαρχία, ο Bowie δεν σταμάτησε ποτέ να κινείται. Αυτό το αφιέρωμα φιλοδοξεί να λειτουργήσει ως ένας λεπτομερής χάρτης, μια πλοήγηση στα βασικά σημεία της ζωής, της δισκογραφίας και της αστείρευτης κληρονομιάς του, με μια δόση από το χιούμορ και την ψύχραιμη τήρηση αποστάσεων που ο ίδιος συχνά επεδείκνυε για το ίδιο του το έργο.

Στην ευρεία πινακοθήκη της rock ‘n’ roll μυθολογίας, λίγες μορφές στέκουν τόσο επιβλητικές, τόσο αινιγματικές και τόσο αδιαμφισβήτητα επαναστατικές όσο εκείνη του Jimi Hendrix, του κιθαρίστα που ταυτόχρονα υπήρξε ένας εξερευνητής του ήχου κι ένας ηχητικός αρχιτέκτονας που πήρε ένα όργανο έξι χορδών και το μετέτρεψε σε πύλη προς άλλες διαστάσεις. Σε μια μικρή σε χρονική διάρκεια αλλά τεράστια σε καλλιτεχνικό αποτύπωμα καριέρα, ο Hendrix κατάφερε να γκρεμίσει ό,τι θεωρούνταν δεδομένο για την ηλεκτρική κιθάρα και να χτίσει στη θέση του ένα ριζοσπαστικό κόσμο νέων ηχητικών δυνατοτήτων. Αυτό το αφιέρωμα φιλοδοξεί να χαρτογραφήσει την καλλιτεχνική του οδύσσεια, να αναλύσει την τεχνική του μαγεία, να αφουγκραστεί τις ιστορίες των συνοδοιπόρων του.

Αν η ιστορία της rock μουσικής γραφόταν ως έπος, οι Deep Purple ασφαλώς θα καταλάμβαναν ένα ολόκληρο κεφάλαιο. Μαζί με τους Led Zeppelin και τους Black Sabbath, αποτελούν την Αγία Τριάδα που θεμελίωσε αυτό που σήμερα ονομάζουμε hard rock και heavy metal. Με μια καριέρα που ξεπερνά τις πέντε δεκαετίες, πωλήσεις που υπερβαίνουν τα 100 εκατομμύρια άλμπουμ, αμέτρητες αλλαγές στη σύνθεσή τους και με μια βαριά μουσική κληρονομιά που περιλαμβάνει μερικά από τα πιο αναγνωρίσιμα riff στην ιστορία, οι Deep Purple είναι ένας θεσμός, ένα μουσικό μεγαθήριο που επιβίωσε και δυνάμωσε παρά τις εσωτερικές διαμάχες, τις τραγωδίες, τις αλλαγές στις μουσικές μόδες και τη φθορά του χρόνου. Αυτό είναι το αφιέρωμά μας στην ταραχώδη και πολυσύνθετη ιστορία τους, και στην εκκωφαντικά δυνατή μουσική τους.